Szczere Kocisko

  Napisałam kiedyś, że bardzo nie lubię bibliotek. Upierałam się, że ilekroć idę wypożyczyć książkę, czuję na sobie wrogie spojrzenie bibliotekarek, które najwyraźniej cieszą się z niezbyt wysokiego poziomu czytelnictwa w Polsce. Pamiętam, że niemałe poruszenie w komentarzach wywołał fakt, że w wypożyczalni głównej w moim kochanym mieście nie można dotykać książek, samemu przechadzać się między regałami i wybierać „na żywo”, że trzeba grzecznie podejść do komputerka, spisać numer egzemplarza i czekać, aż jedna z pań siedzących za ladą uprzejmie weźmie od nas tę karteczkę i pójdzie na poszukiwania wybranej przez nas  książki. Tak rzeczywiście było, ale z czasem przekonałam się do bibliotek. Między innymi dlatego, że z każdą kolejną wizytą czuję, że dostaję coraz większe „przywileje”. Ostatnio pozwolono mi nawet posłużyć się automatem do oddawania i wypożyczania książek, więc rozumiecie, prawdziwy luksus…

  Ale nie o to chodzi. Najważniejszym powodem, z którego polubiłam biblioteki jest fakt, że te książki żyją. Mają swoją osobowość, swoją historię, swoje blizny, kontuzje, swój wiek. To nie są już tylko nośniki tekstów, to coraz mniej przedmioty, coraz bardziej istoty. Tak, lubię przyprawiać duszę rzeczom, ale rozliczycie mnie z tego kiedy indziej…

  Jakiś czas temu Michał z Tekstyliady napisał recenzję książki Italo Calvino pod tytułem „Jeśli zimową nocą podróżny”.  Jeszcze większy kawałek czasu temu  sam polecił mi tę książkę. I przeczytałam. I moja uwaga zdecydowanie skupiła się na innych aspektach powieści, niż te, o których pisał Michał. Najważniejsza okazała się dla mnie relacja między narratorem a czytelnikiem, narratorem a Czytelnikiem, narratorem a Czytelniczką, Czytelnikiem a czytelnikiem, Czytelnikiem a Czytelniczką i Czytelniczką a czytelnikiem. Dziwne?  Wydaje mi się, że to, o czym piszę jest w stanie nieźle wytłumaczyć fragment  „Nie jesteś już samotny w swojej lekturze, myślisz o Czytelniczce, która w tej samej chwili także otwiera książkę…”.

  I tutaj zaczyna się magia. Otóż jestem przekonana o tym, że moja interpretacja zarówno tych słów, jak i całej powieści została „zmanipulowana” przez to, jaki egzemplarz dostałam w bibliotece. Niemalże na każdej stronie widniały czyjeś notatki odnoszące się do tego, co w książce się działo. Ktoś popodkreślał wiele zdań, zaznaczał całe fragmenty, wyłapywał niekiedy prawdziwe perełki. To, że książkę dostałam w pewnej mierze „rozwiązaną” nie stanowi żadnej ujmy, wręcz przeciwnie – przyszłam po powieść, a otrzymałam kawałek czyjegoś mózgu…

  Takie sytuacje zdarzały mi się ostatnio wiele razy i bardzo umilały czytanie. Uwielbiam sekrety, wiecie? A czytając czyjeś komentarze, notatki, patrząc na fragmenty, które okazały się dla kogoś ważne, czułam się, jakbym poznawała ludzkie tajemnice, jakbym wkradała się do czyjegoś umysłu.

  A wiecie, że komuś udało się to wrażenie sfabrykować? Przeszukując archiwalne teksy na Zombie Samurai natknęłam się na artykuł o „S.” J.J. Abramsa – książce w książce. Sytuacja podobna jak w „Jeśli zimową nocą podróżny”, jednakże tutaj historię bohaterów poznajemy nie poprzez wstawki rozdzielające poszarpane fragmenty wielu książek, a przez ręcznie pisane notatki na marginesach, powkładane między strony wycinki z gazet, fotografie…. Wydaje mi się jednak, że wolę sama przeżywać coś takiego – natykać się na ślady żywych ludzi w niemniej żywych książkach.

Szczere Kocisko