Szczere Kocisko

Pisałam już, że zwykłam wierzyć w słowa. Naturalnym następstwem tego faktu jest to, że wierzę również w książki. I znów – nie we wszystko, co w książkach przeczytam, ale w bohaterów, w ich emocje, przeżycia. To się oczywiście nie tyczy wszystkich książek – nie uwierzyłabym w Greya, bo wystarczy mi, że wierzę w Doriana Graya i tak dalej.

Szczególnie mocno wierzę i angażuję się we fragmenty, w których autor wplątuje czytelnika w grę z bohaterami, wystawia go na pole ich wpływów i zaciera granicę między tym, kto jest czytelnikiem a kto bohaterem. Dzięki temu poczułam się prawdziwą Czytelniczką a czasami nawet i Czytelnikiem z „Jeśli zimową nocą podróżny” Italo Calvino i teraz mogę stwierdzić, że chyba żadna książka nie miała jeszcze takiego wpływu na moje życie. Nie stylu – musisz to przeczytać, koniecznie, to odmieni Twoje życie i spojrzysz na wszystko zupełnie inaczej. Chodziło o bardziej subtelne i subiektywne sprawy.

Nieczęsto wracam do książek, które już przeczytałam. Już prędzej do ulubionych fragmentów, które lubię notować w zeszycie, żeby zawsze były pod ręką. Źródełko z pozycjami do przeczytania na razie mi nie wysycha, nie chce mi się wobec tego niepotrzebnie dublować przeczytanych książek.

Ale bywają wyjątki – szczególnie, jeśli od przeczytania jakiejś książki minęło wiele lat i podejrzewam, że w międzyczasie zmieniłam się na tyle, by móc wyciągnąć z nich coś więcej lub… po prostu inaczej.

Zdecydowałam więc, że nadszedł czas, abym po raz drugi przeczytała „Świat Zofii”. Za pierwszym razem czytałam tę powieść/podręcznik do filozofii w dość szczególnym dla mnie momencie – podczas moich ostatnich zawodów w kickboxingu. Można było to potraktować dość symbolicznie – zapłakana, z rozwaloną wargą i zszarganymi nerwami postanowiłam, że już nigdy nie będę się bić i usiadłam do lektury. Z tym, że nie wiem, czy wiele z niej wyniosłam. Można powiedzieć, że było to moje pierwsze spotkanie z tym tematem na własną rękę i wielu z wymienionych filozofów nie kojarzyłam zbyt dobrze, więc nie czułam się, czytając o nich, zbyt pewnie. Ale podobały mi się te wszystkie fabularne zakręty, warstwowość rzeczywistości, teksty o wyciąganiu królika z kapelusza, rozmowa o Wielkim Wybuchu i impreza w ogrodzie Zofii. O tak, to wydawało mi się najbardziej zaskakujące z całej książki. Teraz… już nie. Prawdziwe imprezy w ogrodach bywają ciekawsze. Kiedy po raz pierwszy czytałam „Świat Zofii” miałam skończone piętnaście lat, byłam więc tylko nieznacznie starsza od bohaterek książki. To był fajny moment. I chyba w sam raz na pierwsze zetknięcie w tą tematyką.

W liceum moja wiedza na temat filozofii pogłębiła się nieco. Mówię „nieco”, bo zawsze znajdzie się ktoś, to mnie zagnie, przywoła cytat z kogoś, o kim nigdy nie słyszałam, zauważy jakąś analogię, zrobi cokolwiek, co sprawi, że poczuję się głupio. Niemniej, czytałam chętnie Camusa i Sartre’a, chodziłam na kurs filozofii, starałam się przygotowywać na zajęcia i czytać zadane lektury, nawet jeśli nie rozumiałam z nich zbyt wiele, a na samych lekcjach nieczęsto miałam okazję rozwiać swoje wątpliwości – nauczyciel mówił bardziej skomplikowanymi zagadkami niż autorzy omawianych tekstów. Co podobało mi się, z resztą. Ostatnio urządziłam sobie powtórkę z historii filozofii czytając zbiór „Teksty filozoficzne dla uczniów szkół średnich” Łojka i okazało się, że ogarniam wszytsko  dużo lepiej, niż mogłoby się wydawać. I wtedy– po przeczytaniu na świeżo fragmentów najważniejszych dzieł filozoficznych i usystematyzowaniu ich sobie zabrałam się za „Zofię”.

Fragmenty „podręcznikowe” wchodziły mi o wiele łatwiej niż za pierwszym razem, ale zaczęłam również dostrzegać nieścisłości i luki. Szczególnie, im świeższej historii dotyczyły. O Nietzschem pojawiło się zaledwie jedno zdanie, Schopenhauera pominięto chyba całkowicie, Camus pojawił się obok Gombrowicza w jednej linijce tekstu. Sartre’a sprowadzono to siedzenia w kawiarni. Krytyka ezoteryki i tarota i astrologii wydała mi się z kolei niepotrzebna i śmieszna. Nie, nie zabawna. Śmieszna.

Ale jest jedna rzecz, którą po czasie bardzo w tej książce doceniam – dotyczy nie tylko filozofii. Wyciąga ją spoza tekstów filozoficznych i przykleja ją do rzeczywistości. Wskazuje na nierozerwalny związek filozofii z historią, z odkryciami, ze światem, z biologią, z genetyką, z fizyką, z geografią, ze wszystkim! Z człowiekiem. A to jest – moim zdaniem – szalenie ważne. I potrzebne. Bo mam dość słuchania o tym, że filozofia jest jałowa, niepotrzebna, nie warta poświęcania jej czasu i wykorzystywana jedynie do pretensjonalnego lansu.

Tak, zdecydowanie cieszę się, że polecono mi ją te trzy czy cztery lata temu i że teraz zdecydowałam się do niej wrócić. Takie powroty są fajne i chyba już wiem, za co zabiorę się następnym razem…